Nurbanu Sultan dilahirkan sekitar tahun 1525 dan dikenali sebagai salah seorang wanita paling berpengaruh dalam sejarah Uthmaniyah serta tokoh penting dalam era yang dikenali sebagai “Kesultanan Wanita” atau Sultanate of Women.
Asal-usul beliau masih menjadi perdebatan, namun ramai sejarawan percaya beliau berasal daripada keluarga Venetian, iaitu keluarga dari Venice yang ketika itu merupakan sebuah republik maritim berpengaruh di Mediterranean. Sebelum memasuki istana Uthmaniyah sebagai gundik diraja, beliau dipercayai dibesarkan dalam budaya Eropah yang kuat dengan hubungan perdagangan dan politik antarabangsa.
Nurbanu mula mendapat perhatian sebagai gundik kesayangan Selim II, putera kepada Hürrem Sultan dan Sultan Suleiman I (Suleiman the Magnificent). Berbeza dengan ramai wanita istana lain yang pengaruhnya hanya terbatas dalam harem, Nurbanu mula terlibat secara mendalam dalam urusan pemerintahan selepas Selim menaiki takhta pada tahun 1566.
Ketika pemerintahan Selim II, beliau menerima gelaran Haseki Sultan (Permaisuri Utama Sultan) dan secara perlahan-lahan menjadi antara wanita paling berkuasa dalam empayar. Duta asing sering menyebut pengaruhnya dalam laporan diplomatik, terutama kerana hubungannya yang rapat dengan Venice.
Kuasa politik sebenar Nurbanu muncul selepas kemangkatan Selim II pada tahun 1574 apabila anaknya, Murad III, menaiki takhta. Nurbanu kemudian menerima gelaran Valide Sultan, iaitu ibu Sultan, satu kedudukan yang memberinya pengaruh besar dalam hierarki istana.
Sebagai Valide Sultan, beliau mempengaruhi pelantikan pegawai, dasar istana, dan hubungan diplomatik. Ramai sejarawan menganggap era beliau sebagai antara permulaan paling jelas bagi Sultanate of Women, ketika ibu dan isteri Sultan mula memainkan peranan penting dalam pemerintahan Uthmaniyah.
Selain politik, Nurbanu turut meninggalkan warisan seni bina yang penting. Beliau membiayai pembinaan Masjid Atik Valide di Üsküdar, hasil reka bentuk arkitek agung Uthmaniyah, Mimar Sinan. Kompleks tersebut merangkumi masjid, sekolah, hospital, dan kemudahan kebajikan, mencerminkan tradisi wanita diraja Uthmaniyah yang menggunakan seni bina dan amal kebajikan untuk membina legasi mereka.
Nurbanu Sultan mangkat pada tahun 1583 dan dimakamkan bersama Selim II berhampiran Hagia Sophia. Kemangkatannya menandakan berakhirnya satu bab penting dalam Sultanate of Women.
