Dilahirkan dengan nama Anastasia di Greek, Kösem Sultan bangkit daripada seorang hamba menjadi antara wanita paling berkuasa dalam sejarah Uthmaniyah. Beliau memasuki istana ketika pemerintahan Sultan Ahmed I, putera kepada Sultan Mehmed III dan Handan Sultan, sebelum menjadi permaisuri kesayangan baginda.
Selepas kemangkatan Sultan Ahmed I pada tahun 1617, empayar memasuki zaman yang penuh pergolakan dengan pertukaran sultan yang pantas, perebutan kuasa dalam istana, dan ketidakstabilan politik. Berbeza dengan wanita diraja sebelumnya yang kebanyakannya mempengaruhi politik dari belakang tabir, Kösem Sultan mula terlibat secara langsung dalam urusan pentadbiran empayar.
Kösem Sultan kemudiannya menjadi Valide Sultan (Ibu Sultan) kepada Sultan Murad IV dan kemudian Sultan Ibrahim. Ketika Murad IV masih kecil, beliau bertindak sebagai pemangku pemerintah (regent) dan menguruskan banyak urusan negara bagi pihak anaknya.
Selama beberapa tahun, Kösem menerima duta asing, mempengaruhi pelantikan jawatan penting, dan memainkan peranan besar dalam keputusan politik empayar. Zaman ini sering dianggap sebagai kemuncak “Sultanate of Women”, iaitu era apabila ibu sultan dan wanita istana mempunyai pengaruh luar biasa dalam pemerintahan Uthmaniyah.
Di bawah pengaruhnya, istana bukan lagi sekadar tempat kediaman diraja tetapi juga pusat kuasa politik empayar. Kösem Sultan juga terkenal dengan kerja kebajikannya, termasuk membina masjid, dapur awam, air pancut, dan membantu golongan miskin di Istanbul. Bagi rakyat biasa, beliau dilihat sebagai figura keibuan yang melindungi rakyat di sebalik dunia politik istana yang keras dan penuh persaingan.
Namun tahun-tahun terakhir kehidupannya menjadi semakin berbahaya. Selepas cucunya Sultan Mehmed IV menaiki takhta, Kösem Sultan cuba mengekalkan pengaruhnya dalam pemerintahan. Keadaan ini membawa kepada konflik besar dengan Turhan Sultan, ibu kepada sultan baharu tersebut.
Persaingan antara dua wanita ini akhirnya menjadi antara perebutan kuasa paling dramatik dalam sejarah Uthmaniyah dan memecahkan sokongan dalam istana kepada beberapa puak.
Pada tahun 1651, Kösem Sultan dibunuh di dalam Istana Topkapı, dipercayai dicekik oleh pengawal istana yang menyokong Turhan Sultan. Kematiannya dianggap sebagai kemuncak dan permulaan kejatuhan era Sultanate of Women. Walaupun wanita diraja masih mempunyai pengaruh selepas itu, tiada lagi yang mampu menguasai politik Uthmaniyah dengan kuasa dan tempoh sepanjang Kösem Sultan.
Hari ini, Kösem Sultan kekal sebagai salah seorang tokoh paling menarik dalam sejarah Uthmaniyah. Bagi sesetengah pihak, beliau ialah seorang ahli strategi politik yang bijak dan berjaya mempertahankan empayar ketika zaman krisis. Bagi yang lain pula, pengaruh besarnya mencerminkan ketidakstabilan politik dalam istana Uthmaniyah.
